تبلیغات
بچه های بنیان - مطالب اسفند 1391
 
بچه های بنیان
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : شهداد نیلی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

شاید تعداد زیادی آهنربا در خانه­ی شما باشد. در بعضی یخچال­ها و در بعضی کمد­ها با آهنربا بسته ­می­مانند؛ در زنگ اخبار، تلفن، تلویزیون و موتور­های الکتریکی نیز آهنرباهایی به کار رفته که شما آن­ها را نمی­بینید.

 

مواد مغناطیسی

آهنربا بعضی از فلز­ها، و نه همه­ی آن­ها، را جذب می­کند.  آهن، نیکل،کبالت و انواع فولاد جذب آهنربا می­شوند اما فلز­های زیادی (مانند مس، آلومینیم، برنج، طلا، روی، نقره و سرب) وجود د ارند که آهنربا آن­ها را جذب نمی­کند.

موادی که جذب آهنربا می­شوند خود قابل تبدیل به آهنربا هستند. اگر یک سوزن فولادی را در مجاورت یک آهنربا قرار دهید، حتی پس از دور شدن آهنربا ،میبینید که سوزن نیز آهنربا شده است. میخ هم در مجاورت آهنربا خاصیت آهنربایی پیدا می­کند اما با دور شدن آهنربا این خاصیت را از دست می­دهد. فولاد خاصیت آهنربایی را در خود نگه می­دارد اما آهن این خاصیت را نگه نمی­دارد. آهنرباهایی که خاصیت مغناطیسی خود را نگه می­دارند، آهنرباهای دائمی نامیده می­شوند. اغلب این آهنرباها از فولاد، یا آلیاژهای فلزات یا موادی به نام فریت ساخته شده­اند. می­توان آهنربا را به شکل میله، نعل اسب یا حلقه ساخت.

 

 قطب­های آهنربا

به نظر می­آید که نیروهای وارد از آهنربا بر اجسام، از دو نقطه­ی واقع در دوسر آهنربا سرچشمه­ می­گیرند. این دو نقطه را قطب­های آهنربا مینامند. یکی از آن­ها قطب شمال و دیگری قطب جنوب است. هر گاه قطب شمال دو آهنربا را بر هم نزدیک کنند بر هم اثر دافعه ایجاد می­کنند. اما قطب شمال یک آهنربا، قطب جنوب آهنربای دیگر را جذب می­کند.  هرگاه قطعه­ای آهن یا فولاد را وارد میدان مغناطیسی یک آهنربا کنند، چنان آهنربا می­شود که قطب­های آن مخالف قطب­های آهنربای اصلی باشد؛ و به همین دلیل این دو آهنربا همدیگر را جذب می­کنند .

هیچ­ کس به یقین طرز کار آهنربا را نمی­داند. دانشمندان فکر می­کنند در موادی مانند آهن و فولاد، هر اتم یک آهنربای ظریف است. در حالت عادی این آهنربا­ها در جهت­های مختلف امتداد دارند و اثر یکدیگر را خنثی می­کنند. اما وقتی ماده­ای مغناطیسی شد اتم­های آن در یک جهت معین پشت سر هم مرتب می­شوند و ماده به یک آهنربای بزرگ تبدیل می­شود.

*روی، جذب آهنربا نمی­شود. ظروف رویی به این دلیل جذب آهنربا می­شوند که در آن­ها فولاد وجود دارد. فقط پوشش نازکی از روی، ظرف را پوشانیده است.

 

آهنربای الکتریکی

آهنربای الکتریکی از انواعی است که می­توان به دلخواه اثر آن را قطع و وصل کرد. این نوع آهنربا با پیچیدن رشته­ای سیم عایق دار به دور یک هسته­ی آهنی به دست می­آید. سپس از سیم یک جریان الکتریکی عبور می­دهند، که باعث آهنربا شدن آهن می­شود. با قطع جریان، خاصیت آهن­ربایی آهن نیز از بین می­رود. هرگاه هسته را به جای آهن، از فولاد بسازند، پس از قطع جریان نیز خاصیت آهنربایی را در خود نگه می­دارد. طرز ساختن آهنرباهای دائمی به همین ترتیب است.

از آهنربای الکتریکی برای جدا کردن آهن و فولاد از مواد دیگر در انبار­های قراضه­ی فولاد، و بیرون کشیدن براده­ی آهن از چشم مصدوم استفاده می­شود.

 

تاریخچه

یونانیان باستان از حدود 2500 سال پیش آهنربا را شناخته بودند. آن­ها می­دانستند که سنگ مغناطیسی آهن، آهنربای طبیعی است. رفتار خود زمین نیز مانند یک آهنربای بزرگ است و سنگ مغناطیسی آهن و آهنربا­های دیگر را جذب می­کند و به همین دلیل این آهنرباها میل دارند در امتدادهای یکسان قرار گیرند. قطب­نما با استفاده از همین نکته ساخته شد.

در 1820م [1199ه. ش.] هانس کریستین اورستد، دانشمند دانمارکی، کشف کرد که جریان الکتریکی بر آهنربا اثر می­گذارد. در دهه­ی 1830م [1210ه.ش.] مایکل فاراده کشف کرد که با حرکت دادن یک آهنربا در یک پیچک، می­توان در پیچک یک جریان الکتریسیته ایجاد کرد. این اولین باری بود که جریان برق بدون استفاده از باطری تولید شد. در نیروگاه­های امروزی نیز از همین ایده استفاده می­کنند.

*هرگاه آهنربایی را از وسط آویزان کنند سعی می­کند در راستای شمال- جنوب قرار گیرد. علت این امر جذب قطب­های آهنربا توسط  قطب­های آهنربایی زمین است. منظور از " قطب شمال "  آهنربا  "قطب جست و جو کننده­ی شمال"  آن، یعنی آن سر آهنرباست که رو به شمال می­ایستد.

*هر آهنربا در اطراف خود یک میدان مغناطیسی ایجاد می­کند. میدان، فضایی است که جذب و دفع در آن صورت می­گیرد. هر­گاه براده­ی آهن را روی قطعه مقوای نازکی بریزید که خود بر روی آهنربایی قرار دارد خطوط میدان مغناطیسی قابل مشاهده می­شود.

کاربردهای آهنربای برقی

(استفاده های الکترومغناطیس)

 

 

 

کاربردهای آهنربای برقی چیست؟

 

در پرتو ساخت میدان آهنربایی / حوزه مغناطیسی، بسیاری از دستگاه های مهم و مفیدی که اکنون در اختیار است، ساخته شدند.

 

 

 

با آهنرباهای برقی می توان چیزهای فلزی سنگین وزن را از زمین بلند کرد. وقتی که جریان برق آهنربای برقی قطع شود، خاصیت آهنربایی آن هم از بین می رود و چیز فلزی رها

می شود.

از این نوع آهنربا، برای خُرد کردن خودروهای فرسوده و از کارافتاده استفاده می شود.

آهنربای برقی نه تنها برداشتن پاره های سنگین را آسان کرده، بلکه در هر دستگاهی که دارای یک مدار برقی است، به کار می رود. مانند زنگ اخبار برقی، موتور های برقی، تلگراف، آهنربای برقی، دینام، و ....

هرچند که از قدیم می گفتند نیروی یک آهنربا فقط تا مسافت معینی به کار می آید، ولی این مایکل فاراده بود که برای نخستین بار میدان های نیرو و خطوط نیرو را تشریح کرد. از آن پس چیزهای بسیاری مانند تلفن، رادیو و ... ساخته شدند.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 1 اسفند 1391
شهداد نیلی
سنگ

سنگ از نظر زمین‌شناسان به ماده‌ی سازنده‌ی پوسته‌ و بخش جامد سست‌کره‌ی زمین گفته می‌شود. سنگ‌ها از یک یا چند کانی درست شده‌اند و از نظر چگونگی پدید آمدن در سه گروه سنگ‌های آذرین، سنگ‌های رسوبی و سنگ‌های دگرگونی جای می‌گیرند.

سنگ‌های آذرین از سرد شدن گدازه‌ی آتش‌فشان‌ها به وجود می‌آیند.

سنگ‌های رسوبی پیامد فرسایش سنگ‌ها و انباشته شدن رسوب‌ها در دریاها هستند.

هنگامی که سنگی در فشار و گرمای زیاد قرار گیرد، سنگ دگرگونی پدید می‌آید.

 

سنگ‌ها و کانی‌ها

کره‌ی زمین از نظر ویژگی‌های فیزیکی ساختار لایه‌ای دارد. بخش مرکزی آن جامد است، بیش‌تر از آهن و نیکل درست شده و هسته‌ی درونی نامیده می‌شود. پیرامون هسته‌ی درونی را لایه‌ی مایعی از آهن و نیکل فراگرفته که هسته‌ی بیرونی نام دارد. پیرامون هسته‌ی بیرونی را لایه‌ای به نام گوشته در بر می‌گیرد که خود از لایه‌ا‌ی جامد و سخت به نام گوشته‌ی زیرین و لایه‌ای نرم‌تر و خمیری به نام سست‌کره درست شده است. پیرامون گوشته را لایه‌ی نازک و جامدی به نام پوسته فراگرفته که بیش‌تر از سیلیس، اکسیژن و آلومینیوم درست شده است. زمین‌شناسان به مواد طبیعی و بی ‌جان سازنده‌ی پوسته سنگ می‌گویند و بیرونی‌ترین لایه‌ی زمین را سنگ‌کره می‌نامند.

 

سنگ

 

سنگ‌ها از یک یا چند کانی درست شده‌اند. کانی به موادی بی‌جان، جامد و بلوری گفته می شود که ترکیب شیمیایی به نسبت ثابتی دارند. بیش از 3 هزار گونه کانی در طبیعت یافت شده است که نزدیک 20 تا 25 گونه از آن‌ها در ساختمان بسیاری از سنگ‌ها وجود دارند. بیش‌تر سنگ‌ها از چند کانی درست شده‌اند، مانند گرانیت که بخش زیادی از آن از سه کانی کوارتز، فلدسپات و بیوتیت است.

هر گروه از سنگ‌ها نیز دارای کانی‌های مشخصی هستند که در گروه سنگ‌های دیگر وجود ندارند یا بسیار اندک هستند. برای نمونه، کانی هالیت فقط در سنگ‌های رسوبی دیده می ‌شود و در سنگ‌های آذرین یا دگرگونی دیده نمی ‌شود. کانی ولاستونیت نیز فقط در سنگ‌های دگرگونی یافت می شود. با این همه، برخی از کانی ‌ها، مانند کوارتز، ممکن است در هر گونه سنگی وجود داشته باشند.

 


سنگ‌ها و کانی‌های آن‌ها

گونه‌ی سنگ

کانی‌هایی که در آن یافت می‌شود

سنگ‌های آذرین

ارتوز، پرتیت، میکروکلین، پلاژیوکلاز، کوارتز، نفلین،

لوسیت، هورنبلند، اوژیت، بیوتیت، مسکوویت، الیوین

سنگ‌های رسوبی

کانی‌های رسی ، کلسیت، دولومیت، کوارتز، هالیت، سیلوین،

ژیپس، انیدریت،گلوکونیت، اکسیدها(به‌ویژه آهن)،کربنات‌های دیگر

سنگ‌های دگرگونی

اوسترلیت، کیانیت، آندالوزیت، سیلیمانیت، گرونا، ولاستونیت،

ترومولیت، کلریت، گرافیت، تالک





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
سه شنبه 1 اسفند 1391
شهداد نیلی